Een factuur voelt als het makkelijkste onderdeel van ondernemen: je hebt het werk gedaan, je stuurt de rekening, klaar.... maar een factuur is geen vormvrij briefje — de wet stelt precies vast wat erop moet staan, wanneer je hem uiterlijk moet versturen, en hoe lang je hem moet bewaren. Ontbreekt er iets, dan is het niet alleen slordig: je klant kan de BTW dan niet terugvragen, en bij een boekenonderzoek kan de Belastingdienst de aftrek bij je klant weigeren of bij jou een naheffing opleggen. Dat is geen prettig telefoontje om te krijgen van een klant.
Dit artikel loopt het hele traject langs: wanneer je moet factureren, wat er verplicht op moet staan, wat er verandert bij kleine bedragen of bij verlegde btw, en hoe lang je alles moet bewaren.
Wanneer moet je eigenlijk een factuur uitreiken?
De factureringsplicht staat in de Wet op de omzetbelasting 1968. Je bent verplicht een factuur uit te reiken wanneer je goederen levert of diensten verricht aan een andere ondernemer of aan een rechtspersoon (zoals een stichting of vereniging, ook als die geen ondernemer is). Lever je aan een particulier, dan is er in de meeste gevallen geen wettelijke factuurplicht — al is het natuurlijk gebruikelijk en verstandig om ook dan een factuur of duidelijke rekening te sturen, al was het maar voor je eigen administratie.
Er geldt bovendien een harde deadline: de factuur moet uiterlijk zijn uitgereikt op de 15e dag van de maand die volgt op de maand waarin je de dienst hebt verricht of het product hebt geleverd. Werk je in maart voor een klant af, dan moet die factuur uiterlijk op 15 april de deur uit zijn. Reik je te laat uit, dan wordt de btw sowieso geacht verschuldigd te zijn op het moment waarop je uiterlijk had moeten factureren — te laat factureren verandert dus niets aan het moment waarop je de btw moet afdragen, het levert je alleen een onvolledige administratie op.
Wat moet er verplicht op een volledige factuur staan?
Voor een "gewone" factuur (dus geen vereenvoudigde factuur, zie hieronder) gelden de volgende verplichte gegevens:
- De datum van uitreiking — de dag waarop je de factuur verstuurt.
- Een opeenvolgend, uniek factuurnummer. Je mag zelf bepalen hoe je nummert, maar elk nummer mag maar één keer voorkomen en je mag geen nummers overslaan zonder verklaring (bijvoorbeeld een creditfactuur).
- Je btw-identificatienummer. Sinds 2020 is dit voor eenmanszaken niet meer hetzelfde nummer als je privé-btw-nummer op basis van je BSN — gebruik het nummer dat begint met NL, gevolgd door cijfers en eindigend op B, plus een volgnummer.
- Het btw-identificatienummer van je klant, maar alleen als de btw wordt verlegd naar de klant, of bij een intracommunautaire levering.
- Je volledige naam en adres, én die van je klant. Een postbusnummer alleen is niet voldoende; het moet het adres zijn waar de onderneming feitelijk is gevestigd. Een geregistreerde handelsnaam mag ook, mits die bij de KVK gekoppeld is aan adres en vestigingsplaats.
- De hoeveelheid en aard van de geleverde goederen, of de omvang en aard van de verrichte diensten. "Werkzaamheden" of "diensten" is geen geldige omschrijving — beschrijf concreet wat er is geleverd.
- De datum waarop de levering of dienst heeft plaatsgevonden, voor zover die afwijkt van de uitreikingsdatum van de factuur (denk aan een vooruitbetaling).
- De vergoeding per btw-tarief of vrijstelling, en de eenheidsprijs exclusief btw, plus eventuele kortingen die niet al in de eenheidsprijs zijn verwerkt.
- Het toegepaste btw-tarief.
- Het te betalen btw-bedrag, tenzij een bijzondere regeling van toepassing is.
- In geval van een vrijstelling, verlegging, margeregeling of andere bijzondere regeling: de verwijzing naar de toepasselijke bepaling, of een vermelding als "btw verlegd" of "vrijgesteld van btw".
Praktisch onmisbaar, maar niet wettelijk verplicht vanuit de btw-wetgeving: je IBAN-rekeningnummer en je KVK-nummer. Zonder rekeningnummer kan je klant simpelweg niet betalen, en het KVK-nummer hoort erbij zodra je in het Handelsregister staat ingeschreven — vermeld het daarom altijd, ook al schrijft de btw-wet het niet letterlijk voor.
De vereenvoudigde factuur : bij bedragen tot €100
Blijft het totale factuurbedrag (inclusief btw) onder de €100, dan mag je volstaan met een vereenvoudigde factuur. Daarop hoeven alleen te staan:
- De datum van uitreiking
- Je naam en adresgegevens
- De aard van de geleverde goederen of diensten
- Het te betalen btw-bedrag (of de gegevens waarmee dat bedrag kan worden berekend)
Let op: deze verlichte regeling geldt niet in alle situaties — bijvoorbeeld niet bij een intracommunautaire levering of wanneer de afnemer verplicht is de factuur zelf uit te reiken. Voor de meeste zzp'ers en kleine ondernemers is dit vooral relevant bij kleine, incidentele bedragen; voor je reguliere facturatie werk je in de praktijk meestal gewoon met de volledige factuur.
Bijzondere situaties
- Kleineondernemersregeling (KOR): maak je gebruik van de KOR, dan reken je geen btw. Vermeld op je factuur dan geen btw-tarief of -bedrag, maar wél de tekst dat je de vrijstelling toepast (bijvoorbeeld "vrijgesteld van btw op grond van de kleineondernemersregeling").
- Btw verlegd: werk je bijvoorbeeld als onderaannemer in de bouw, dan verleg je de btw vaak naar je opdrachtgever. Vermeld dan "btw verlegd" en het btw-nummer van je klant, en geef dit ook apart aan in je btw-aangifte.
- Levering aan het buitenland: bij een intracommunautaire levering of dienst gelden aanvullende eisen, waaronder het btw-nummer van je afnemer en soms een verwijzing naar de toepasselijke vrijstelling. Twijfel je, raadpleeg dan de Belastingdienst of je adviseur.
Bewaarplicht: hoe lang moet je facturen bewaren?
Zowel de facturen die je verstuurt als die je ontvangt, moet je minimaal 7 jaar bewaren als onderdeel van je fiscale administratie. Gaat het om gegevens die te maken hebben met onroerend goed — denk aan de aankoop, bouw of verbouwing van een bedrijfspand — dan geldt een langere bewaarplicht van 10 jaar, vanwege de herzieningstermijn voor de btw-aftrek op onroerende zaken. Digitaal bewaren mag, zolang de facturen leesbaar en ongewijzigd toegankelijk blijven gedurende de hele bewaartermijn.
Wanneer moet de klant betalen?
Een betalingstermijn is niet wettelijk verplicht op de factuur zelf, maar zonder afspraak geldt automatisch een wettelijke termijn. Een paar vuistregels uit het Burgerlijk Wetboek:
- Geen termijn afgesproken? Dan geldt in de regel een betalingstermijn van 30 dagen.
- Mkb-onderneming levert aan een grote onderneming (kort gezegd: een bedrijf met een balanstotaal boven €20 miljoen, een omzet boven €40 miljoen, of 250 of meer werknemers)? Sinds 1 juli 2022 moet die grote onderneming binnen 30 dagen betalen. Een langere termijn afspreken is nietig — dan geldt automatisch 30 dagen.
- Mkb-ondernemingen onderling kunnen een langere termijn afspreken, tot maximaal 60 dagen.
- Overheidsinstanties moeten in beginsel binnen 30 dagen betalen.
Vermeld je betalingstermijn dus altijd expliciet op de factuur (bijvoorbeeld "Te betalen binnen 14 dagen na factuurdatum") — dat voorkomt discussie, en zonder die vermelding val je automatisch terug op de wettelijke termijn hierboven.
Als je een fout ontdekt...
Heb je een fout ontstaan op een verzonden factuur — een verkeerd bedrag, verkeerd btw-tarief, of een tikfout in de gegevens van je klant — dan corrigeer je dat niet door de oorspronkelijke factuur aan te passen. Je stuurt een creditfactuur om de oorspronkelijke (deels) teniet te doen, gevolgd door een nieuwe, correcte factuur. Zo blijft je factuurnummering doorlopend en je administratie sluitend.
Checklist voor elke factuur
- Uiterlijk verstuurd vóór de 15e van de maand na levering
- Uniek, opeenvolgend factuurnummer
- Jouw naam, adres, KVK-nummer en btw-identificatienummer
- Naam en adres van je klant
- Duidelijke omschrijving van het geleverde product of de dienst
- Datum van levering (als die afwijkt van de factuurdatum)
- Bedrag exclusief btw, het toegepaste tarief en het btw-bedrag — of een vermelding waarom er geen btw wordt berekend
- Betalingstermijn expliciet vermeld
- IBAN-rekeningnummer